De CO2-besparing van een buyback of ITAD-traject meet je door de uitgespaarde uitstoot van nieuwe productie te vergelijken met de werkelijke verwerking van de ingeleverde apparatuur. Voor elk apparaat dat wordt gerefurbisht in plaats van nieuw geproduceerd, vermijd je de zogenaamde embodied carbon: de uitstoot die vrijkomt bij de winning van grondstoffen, fabricage en transport van een nieuw product. Hoe groter het apparaat en hoe langer de verlenging van de levensduur, hoe groter de besparing. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het meten, berekenen en rapporteren van CO2-besparingen uit circulaire IT.
Bij een ITAD-traject voorkom je de uitstoot die anders vrijkomt bij de productie van nieuwe apparatuur. Dit noem je de vermeden embodied carbon. De productie van een laptop, server of telefooncentrale verbruikt aanzienlijke hoeveelheden energie en grondstoffen. Door bestaande apparatuur opnieuw te gebruiken of te refurbishen, hoeft die productiecyclus niet opnieuw te starten.
Concreet gaat het om uitstoot op drie niveaus:
Daarnaast voorkom je bij verantwoorde ITAD-verwerking ook de uitstoot die vrijkomt bij ongecontroleerde verbranding of onjuiste afvalverwerking van e-waste. Dat maakt een goed ingericht ITAD-traject dubbel waardevol.
De CO2-besparing per apparaat bereken je door de embodied carbon van een vergelijkbaar nieuw apparaat af te trekken van de uitstoot die vrijkomt bij de refurbishment of verwerking van het bestaande apparaat. Het verschil is de nettobesparing. Voor de meeste apparaten is de productie-uitstoot vele malen groter dan de uitstoot van een refurbishmentproces.
Een praktische rekenmethode werkt in drie stappen:
Voor servers en netwerkapparatuur liggen de embodied carbon-waarden hoger dan voor kleinere apparaten. Een gerefurbishte server kan al snel een besparing opleveren van honderden kilogram CO2-equivalent ten opzichte van een nieuw model.
De sector gebruikt meerdere erkende methoden en standaarden om CO2-besparingen uit ITAD en refurbishment te kwantificeren. De meest gebruikte zijn de GHG Protocol-richtlijnen, de ISO 14040/14044-normen voor levenscyclusanalyse (LCA) en de PAS 2060-standaard voor koolstofneutraliteit.
Binnen de circulaire IT-sector wordt ook veel gewerkt met:
Hoe nauwkeuriger de invoerdata, hoe betrouwbaarder de berekening. Gebruik bij voorkeur apparaatspecifieke data boven sectorgemiddelden wanneer je de resultaten wilt gebruiken voor externe rapportage.
CO2-besparing betekent dat uitstoot daadwerkelijk wordt voorkomen doordat een activiteit niet plaatsvindt, zoals de productie van een nieuw apparaat. CO2-compensatie betekent dat uitstoot die al heeft plaatsgevonden, wordt geneutraliseerd via externe projecten zoals herbebossing of koolstofopslag. Dat is een fundamenteel verschil.
Bij een buyback of ITAD-traject gaat het om echte besparing: de uitstoot van nieuwe productie wordt simpelweg niet veroorzaakt. Dit staat los van compensatie en is in klimaatbeleid en duurzaamheidsrapportage doorgaans waardevoller dan het aankopen van compensatiecertificaten.
Compensatie is een correctie achteraf. Besparing is preventie vooraf. Voor organisaties die serieus werken aan hun klimaatdoelen is preventie de sterkere keuze, zowel in impact als in geloofwaardigheid richting stakeholders.
CO2-besparingen uit ITAD rapporteer je het meest effectief door ze te koppelen aan concrete aantallen: hoeveel apparaten zijn verwerkt, wat is de vermeden uitstoot per apparaattype en wat is het totaal in ton CO2-equivalent. Onderbouw de cijfers met de gebruikte meetmethode en gegevensbronnen.
Een goede rapportage aan stakeholders bevat minimaal:
Wanneer je de all-in-one service gebruikt voor ophalen en verwerking, ontvang je na afloop een rapportage van alle verwerkte apparatuur. Die rapportage vormt een solide basis voor je duurzaamheidsverslaglegging.
De hoeveelheid CO2 die je bespaart met een buyback hangt af van het type apparaat, de staat van de apparatuur, de bestemming na inlevering en de levensduurverlenging die wordt bereikt. Niet elke inlevering levert dezelfde besparing op.
De belangrijkste factoren zijn:
Door vroeg in het proces te bepalen welke apparatuur nog refurbishbaar is, maximaliseer je de CO2-besparing van een buyback-traject.
Ja, CO2-besparingen uit refurbished IT en ITAD-trajecten kunnen worden meegenomen in de CSRD-rapportage, mits ze goed zijn onderbouwd en aansluiten bij de vereiste methodieken. De CSRD verplicht grote organisaties in de EU om te rapporteren over hun milieu-impact, inclusief de waardeketen. Vermeden uitstoot door circulaire IT valt hieronder.
Belangrijk is dat de besparingen worden gerapporteerd als vermeden emissies en niet worden verward met directe scope 1- of scope 2-reducties. In de CSRD-systematiek vallen deze doorgaans onder scope 3, categorie upstream of downstream, afhankelijk van de positie in de keten.
Voor een correcte verwerking in de CSRD-rapportage gelden een paar praktische vereisten:
Zorg ook dat gecertificeerde dataverwijdering is geborgd in het proces. Dat is niet alleen noodzakelijk voor compliance, maar ook een vereiste om de volledige verwerking van apparatuur aantoonbaar te maken richting auditors.
Wij nemen het volledige traject uit handen, van ophalen tot rapportage. Na verwerking van je apparatuur ontvang je van ons een heldere rapportage met alle relevante data over wat er met je hardware is gebeurd. Die informatie gebruik je direct voor je duurzaamheidsverslaglegging of CSRD-rapportage.
Wat wij concreet voor je regelen:
Wil je weten hoeveel CO2-besparing jouw volgende hardware refresh of ITAD-traject kan opleveren? Neem contact op en we denken graag met je mee. Of bekijk direct wat je kunt inleveren bij SNEW. U belt, wij zijn flexibel.
Voor vragen en aanvragen over onze diensten staan wij je graag te woord.
+31 (0)88 024 79 00